Home » Over de mond

Problemen in de mond

1. Caries (gaatjes in de tanden)
2. Erosie
3. Abrasie
4. Attritie
5. Gingivitis
6. Parodontitis
7. Slijmvliesaandoeningen
8. Droge mond
9. Slechte ademgeur
10. Algemene gezondheid

1. Cariës (tandbederf)

Cariës zijn gaatjes in de tanden. Deze worden veroorzaakt door een combinatie van suikers uit de voeding en de bacteriën in tandplak.

1.1 Ontstaan cariës
De bacteriën in het tandplak gaan door middel van suikers uit de voeding zuur produceren. Deze zuren gaan de mineralen aan de oppervlakte van de tand oplossen. Dit proces wordt demineralisatie genoemd. Als dit proces verder doorgaat, gaan de bacteriën het glazuur aantasten. De mineralen komen dan, vanuit de tand, in het speeksel terecht. Dit is een beginnend gaatje. In dit stadium is het nog niet nodig om het gaatje te behandelen en een vulling te plaatsen. Door een goede mondhygiëne en een tandvriendelijk dieet kan je zelf het gaatje doen stoppen. Dit proces noemt men remineralisatie, waarbij de mineralen uit het speeksel terug in het tandoppervlak worden ingebouwd. Je hebt dus zelf veel in de hand.

Beginnende gaatjes tussen de tanden
Beginnende gaatjes tussen de tanden

Zodra dat de aantasting het dentine heeft bereikt, spreken we over cariës. Het dentine is veel minder hard dan glazuur, waardoor de progressie van de cariës versnelt. Het gaatje wordt groter, totdat het in de buurt komt van de zenuw en pijn of last begint te veroorzaken in de mond. Vanaf dat het tandbederf in het dentine zit, is het nodig een behandeling te laten uitvoeren door de tandarts. In de eerste stadia van cariës zal je daar weinig of geen last van ondervinden. Je kan meerdere gaatjes in de mond hebben terwijl je geen last hebt. Het is dus niet nodig, en zelf helemaal niet goed, om te wachten totdat er klachten zijn. Het is veel beter om een klein gaatje te behandelen dan een zeer groot.

Van white spot naar carieslaesie
Van white spot naar carieslaesie

 1.1.1 Van white spot naar grote carieslaesie
Het ontstaan van een gaatje is niet iets dat van de ene op de andere dag gebeurt, het is een proces van jaren. Op bovenstaande foto kan je heel goed de verschillende stadia van cariës zien.

1. Een gezonde tand, intact glazuur.
2. White spot, het glazuur is oppervlakkig aangetast. Je herkent dit door een witte, doffe kleur. Gezond glazuur blinkt. Door de poetsen kan je de progressie van het gaatje doen stoppen. De white spot gaat evenwel niet weg.
3. Cariës, het glazuur en het dentine zijn aangetast. Actieve cariës is bruin-oranje van kleur. Een behandeling is zeker nodig.
4. Arrested caries, door goed te poetsen kan de cariës herstellen. Deze wordt dan zwart van kleur en zeer hard. Een behandeling is niet altijd nodig.
5. Cavitatie, door de caries progressie ga je na verloop van tijd zien dat grote stukken tand aangetast geraken.Na enkele jaren wordt de tand zodanig aangetast dat de tand kan afbreken.

1.2 Hoe vermijd je cariës
In de mond kunnen we een zuurtegraad meten. Als deze neutraal of hoog is (basisch) gaan de mineralen uit het speeksel neerslagen op de tanden, remineralisatie. Bij de maaltijd gaat de zuurtegraad dalen in de mond, de omgeving wordt dus veel zuurder. De mineralen komen los van het tandoppervlak en komen terug in het speeksel terecht. Op dat moment gaat de aantasting van de tanden plaatsvinden, demineralisatie. De mond heeft een tijdje nodig om de zuurtegraad te herstellen. Er bevindt zich dus een biologisch evenwicht tussen re- en demineralisatie. Wanneer het evenwicht wordt verstoord, b.v. door veel tussendoortjes te eten, gaan gaatjes zich ontwikkelen. Bij ieder tussendoortjes krijg je een zuurstoot in de mond, die telkens weer hersteld moet worden. Hoe meer snacks en maaltijden per dag, hoe meer zuurstoten. Daarom is het belangrijk, niet alleen suiker te vermijden, maar ook het aantal maaltijden per dag te beperken.

1. Tandplak verwijderen door te poetsen
2. Tandvriendelijk dieet, suiker beperken
3. Aantal maaltijden per dag beperken.
Opgelet! Een blikje cola of een glas fruitsap telt ook als een maaltijd.

Gun je tanden rust!

 Tips

  • De maaltijd eindigen met melk of harde kaas (basische voedingstoffen)
  • Frisdranken drinken met een rietje is minder erg dan uit een glas
  • Light frisdranken bevatten geen suikers
  • Fruit is veel gezonder en meer tandvriendelijk dan fruitsappen.
  • Voeding die aan de tanden blijft plakken is het ergste (frisdranken, grenadine, plakkerige snoepjes, cakejes met honing, stroop,…)

1.3 Tandbederf bij ouderen.

Bij ouderen zien we vaak dat de worteloppervlakken bloot liggen, omdat het tandvlees teruggetrokken is. Blootliggende wortels zijn veel kwetsbaarder voor cariës, ze zijn niet beschermd door het laagje glazuur en zijn veel poreuzer. Dit wordt dan wortelcariës genoemd en is de meest voorkomende vorm van tandbederf bij ouderen. Bij het poetsen moet dus extra aandacht besteed worden aan de blootliggende worteloppervlakken.

2. Erosie

Erosie is een proces waarbij de tanden worden aangetast, en gaan afslijten, door inwerking van zuren. In tegenstelling tot cariës komen hier geen bacteriën aan te pas. Door zuren uit de voeding of de omgeving gaan de mineralen uit het tandweefsel oplossen.

Erosie op de tandoppervlakken

2.1 Zuren?

  • Vooral fruitsappen, ook zelfgemaakte (gezonde!) smoothies.
  • Dagelijks overmatig citrusvruchten eten.
  • Light frisdranken, hoewel ze geen suiker bevatten zijn ze nog steeds zeer zuur.
  • Ook maagzuur (eetstoornissen, reflux) kan een aantasting van de tandoppervlakken veroorzaken.
  • Competitiezwemmers (chloorzwembaden)

Tips:

  • 30 minuten wachten met poetsen na de maaltijd of het tussendoortje. Anders poets je alle mineralen weg uit de mond.
  • Na iets zuur gegeten te hebben kan het helpen even te spoelen met water.

3. Abrasie

Abrasie is slijtage van de tanden, vooral door agressief te poetsen met een harde tandenborstel. Door teveel druk uit te oefenen op het tandvlees kan je het letterlijk wegpoetsen. Hierbij komt een deel van de wortel bloot te liggen. Het worteloppervlak is niet bedekt door het harde glazuur, en is veel zachter. Zo zie je van die inkepingen aan de tandvleesrand, we noemen deze poetstrauma's.

Poetstrauma's

 3.1 Wat kan je doen?

  • Poetsen met een zachte of medium tandenborstel
  • De poetsmethode aanpassen, geen schrobbewegingen maar eerder draaiende bewegingen.
  • Een elektrische tandenborstel gebruiken met ingebouwde stopfunctie bij overmatige druk.
  • Als men er teveel last van ondervindt kunnen ze ook gevuld worden bij de tandarts.

4. Attritie